Toen ik achttien jaar geleden naar de verloskundige ging om de 20 weken echo te laten maken, wist ik dat we de vraag zouden krijgen of we het geslacht wilden weten. Ik zei: “Ja we willen graag weten of we een meisje of een dochter krijgen.” De verloskundige reageerde licht gestoken: ‘jij met je meisje’ maar toen ze het apparaat op mijn buik zette zwom onze dochter zeer demonstratief onmiddellijk met haar beentjes wijd naar het beeld toe.
“Als je in de trein een boek zit te lezen, en er komt iemand naast je zitten, dan weet je toch ook, zonder te kijken, of het een man of een vrouw is? Deze heerlijkheid hier zit zelfs IN me” zo verklaarde ik aan de verloskundige.
Het verschil tussen man en vrouw. Het is een polarisatie onderwerp en dus worden de verschillen vaak zo zwart wit gesteld dat ik het beeld vaak niet herken.
Het valt me op dat als een bepaalde eigenschap toegedicht wordt aan een vrouw, dat ik in die week de ene na de andere man tegenkom die die eigenschap ook heeft…maar het voelt anders. Studies die een verschil laten zien tussen mannen en vrouwen, worden goed opgepikt door de lekenpers, studies die aantonen dat er nauwelijks tot geen verschil is, zijn minder sexy en halen minder vaak de krant en tijdschriften.
Iris Sommers heeft het prachtige boek geschreven dat heet: ‘Het Vrouwenbrein’. Daarin stelt ze dat vrouwen 16% minder hersencellen hebben dan mannen. Maar waar mannen per hersencel slechts één dendriet (uitloper) hebben, hebben vrouwen er drie. Daardoor blijft het IQ nagenoeg hetzelfde (gemiddeld zijn vrouwen 1% intelligenter).
Iris Sommers laat zien dat er zeker verschillen zijn, onder invloed van relatief meer oestrogeen bij meisjes en relatief meer testosteron bij jongens, maar dat die verschillen door andere componenten gecompenseerd worden waardoor de verschillen in gedrag verwaarloosbaar zijn.
Wat mij opvalt: je voelt het verschil. Het zit in het onzegbare, in het niet-talige gebied. Alleen de uiterlijke kenmerken zijn echt heel verschillend.
Toen ik dit ter sprake bracht tijdens een etentje in een Indiaas restaurant ter gelegenheid van zowel mijn verjaardag, als de achttiende verjaardag van mijn meisje, ging ze voluit los. Ze zit op de universiteit en dit blok is ze veelvuldig bezig met genderstudies. “Ik wou dat ik dit al op de basisschool zou hebben gehad” zo stelde ze gedecideerd. Ze vroeg zich af waarom ze zoveel tijd aan haar kapsel besteed en waarom ze zich opmaakt. Is dat omdat ze zich conformeert naar het sociale construct ‘vrouw’ of is dat omdat ze dit oprecht wil? Of zit het nog anders?
Ah…terug naar mijn levensthema ‘vervreemding’, wat doen sociale constructen met ons? Waarom heb ik mijn leven tot mijn 22e ongeveer zo diep graag een man willen zijn? Omdat ik me tegen het beeld dat ik had van ‘een vrouw’ grondig verzette. De huisarts ging er niet in mee, ik heb er echt mijn best voor gedaan. Het ging over toen ik naar mijn stamkroeg ging, aan de bar ging zitten, een Ketel 1 bestelde en biljartende mannen ging observeren. ‘Oké” zo was mijn zwart-wit conclusie, ‘het alternatief is erger’. En dus bleef ik van het vrouwelijk geslacht, zoekende naar wat voor vrouw ik dan wilde zijn en me al mijn hele leven afvragend wat de concepten ‘man’ en ‘vrouw’ nou precies betekenen. Waarom is dat voor iedereen vanzelfsprekend maar niet voor mij? Het antwoord: het is helemaal niet voor iedereen vanzelfsprekend. Sommigen ondervinden er nauwelijks problemen mee, maar je zal ze de kost moeten geven, de mensen die er wel problemen mee hebben.
Sociale constructen, ze kunnen echt wel dienend zijn. Ze geven houvast. Ze geven je een leidraad voor hoe je je dient te gedragen in sociale situaties. Ze maken het je makkelijker met je kledingkeuze en met je kapsel. Ze sluiten wat persoonlijke keuzes uit en dat scheelt met keuzestress. Maar ik vraag me af of er niet gewoon een enorm verschil zit in slechts de beeldvorming in plaats van het daadwerkelijke geslacht (waar het gaat om gedrag, de fysieke verschillen zijn evident)
Als ik tot de al dan niet voorlopige conclusie kom dat ‘man’ en ‘vrouw’ geen karakterverschillen vormen en dat er vooral een energetisch verschil is, die niet op karaktereigenschappen wijst (ook al neigt meer oestrogeen naar empathie en je aangetrokken voelen tot mensen; en meer testosteron naar aantrekking tot objecten en daadkracht) maar we compenseren dat dermate dat de verschillen vooral voelbaar maar minder zichtbaar zijn.
Ik sprak een vrouw op het park waar ik woon. Ze kwam uit Limburg en had bij ons een huisje gehuurd omdat haar kind die dag een sexeoperatie zou ondergaan in een genderkliniek. Mijn oestrogeen spoot door mijn aderen en ik vroeg haar wat dat met haar deed, waarna een heel mooi en open gesprek volgde. De liefde voor haar kind en hoe graag zij wilde dat haar kind zichzelf kon zijn spatte van het gesprek af.
En toch bleef het aan mij knagen…wat maakt de problematiek van wat wij genderdysmorfen noemen? Is dat het biologische geslacht of is dat het sociale construct? Zoals dat in ieder geval bij mij het geval was tot mijn 22e.
Wat zou er van vervreemding overblijven als we al die sociale constructen niet meer hadden? Of bestaat dat echt, dat je in een lichaam zit met het verkeerde geslacht?
De laatste weken zijn mijn VA Charmain en ik keihard bezig geweest met het categoriseren van de kleding waarop ik mijn kunst geprint heb. Af en toe vond ik dat moeilijk. Want de Cool boxershort is geloof ik officieel een mannenbroek. Maar ik zie niet waarom een vrouw dat niet zou kunnen dragen. Dus heb ik het vinkje ‘dameskleding’ toch maar aangevinkt. Maar bij andere kledingstukken heb ik weer wel een onderscheid gemaakt tussen ‘herenkleding’ en ‘dameskleding’. Dus…dames en heren…voel je vrij om als man bij de dameskleding te neuzen en als vrouw bij de herenkleding. Niemand die het ziet bij een webshop 🤪.
Sommige mannen vind ik bijzonder sexy als ze zich een tikkie vrouwelijk kleden. En sommige vrouwen behoorlijk sexy als ze zich een tikkie mannelijk kleden. Of sommige mannen die behoorlijk vrouwelijk zijn (al kan ik niet zeggen wat dat is, alleen voelen) die zich extravagant kleden, ook voor hen meen ik dat ze hun gading zouden kunnen vinden in mijn webshop. Evenals mannen die hun mannelijkheid totaal willen uitdragen en vrouwen die hun vrouwelijkheid totaal willen uitdragen.
Sociaal construct of niet. Vrije wil of niet. Het blijven vragen die de gemoederen hoog op laten lopen.
Ik denk dat de kleding die ik verkoop, en vooral de afbeeldingen die er op staan, je uitnodigen om je af te vragen wat blauwdruk is en wat sociaal construct. En vooral de vraag of blauwdruk wel bestaat. Of het een fluïde of gefixeerd begrip is.
